ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ

Σημείωση από τον γιατρό:

Καθώς πολλά από τα συμπτώματα που αναφέρονται στις κάτωθι περιγραφές εντάσσονται σε φυσιολογικές συμπεριφορές - με την ένταση, τη συχνότητα και τη συνύπαρξη άλλων παραγόντων να διαφοροποιούν την κάθε περίπτωση - σας παρακαλώ να αντισταθείτε στην εξαγωγή πρόωρων συμπερασμάτων τα οποία μπορεί να σας αγχώσουν άνευ λόγου.

Παρακάτω παρατίθονται συνοπτικές περιγραφές από μερικές από τις πιο συχνές διαταραχές:


Διαταραχή Πανικού

Τα άτομα με διαταραχή πανικού έχουν απότομες και επαναλαμβανόμενες επιθέσεις φόβου που διαρκούν για αρκετά λεπτά ή και περισσότερο. Αυτές ονομάζονται κρίσεις πανικού. Οι κρίσεις πανικού χαρακτηρίζονται από το φόβο της καταστροφής ή απώλειας του ελέγχου, ακόμη και όταν δεν υπάρχει κανένας πραγματικός κίνδυνος. Ένα άτομο μπορεί επίσης να έχει μια ισχυρή φυσική αντίδραση κατά τη διάρκεια μιας κρίσης πανικού. Μπορεί να αισθάνεται σαν να έχει υποστεί καρδιακή προσβολή. Οι κρίσεις πανικού μπορεί να συμβούν ανά πάσα στιγμή, και πολλοί άνθρωποι με διαταραχή πανικού ανησυχούν και τρέμουν με το ενδεχόμενο μιας νέας εκδήλωσης. Ένα άτομο με διαταραχή πανικού μπορεί να αποθαρρύνεται και να αισθάνεται ντροπή επειδή αυτός ή αυτή δεν μπορεί να πραγματοποιήσει μια κανονική ρουτίνα όπως το να πηγαίνει στο σχολείο ή στην εργασία, να πηγαίνει στο σουπερμαρκετ, ή να οδηγεί. Η διαταραχή πανικού συχνά ξεκινά στα τέλη της εφηβείας ή την πρώιμη ενήλικη ζωή. Περισσότερες γυναίκες από άνδρες εμφανίζουν διαταραχή πανικού. Ωστόσο ο καθένας που βιώνει κρίσεις πανικού, δεν σημαίνει πως θα αναπτύξει διαταραχή πανικού.
Η διαταραχή πανικού απαντάται προέρχεται συχνά από την οικογένεια, αλλά κανείς δεν γνωρίζει με βεβαιότητα γιατί ορισμένα μέλη της οικογένειας την εμφανίζουν, ενώ άλλα όχι. Οι ερευνητές έχουν διαπιστώσει ότι πολλά τμήματα του εγκεφάλου, καθώς και βιολογικές διαδικασίες, διαδραματίζουν βασικό ρόλο στο φόβο και το άγχος.
Τα άτομα με διαταραχή πανικού μπορεί να εμφανίζουν:

  • Αιφνίδιες και επαναλαμβανόμενες κρίσεις πανικού με συντριπτικό άγχος και φόβο
  • Aίσθημα του να βρίσκεσαι εκτός ελέγχου, ή φόβος θανάτου ή επικείμενης καταστροφής κατά τη διάρκεια μιας κρίσης πανικού
  • Σωματικά συμπτώματα κατά τη διάρκεια κρίσης πανικού, όπως σφυροκόπημα ή ταχυκαρδία, εφίδρωση, ρίγη, τρέμουλο, αναπνευστικά προβλήματα, αδυναμία ή ζάλη, μούδιασμα τα χέρια, πόνος στο στήθος, πόνος στο στομάχι, ναυτία
  • Έντονη ανησυχία σχετικά με το πότε η επόμενη επίθεση πανικού θα συμβεί
  • Φόβος ή αποφυγή χώρων όπου έχουν συμβεί κρίσεις πανικού στο παρελθόν
↑ Επιστροφή στην κορυφή της σελίδας


Αγοραφοβία

H αγοραφοβία είναι ένας τύπος αγχώδους διαταραχής κατά την οποία οι ασθενείς φοβούνται και συχνά αποφεύγουν μέρη ή καταστάσεις που μπορούν να τους κάνουν να πανικοβληθούν και να αισθανθούν παγιδευμένοι, ανήμποροι ή σε αμηχανία. Με την αγοραφοβία, ο φόβος μιας πραγματικής ή αναμενόμενης κατάστασης, όπως:

  • μέσα μαζικής μεταφοράς ή περιορισμένης διεύλεσης (π.χ. αεροπλάνo, διαχωρισμένη εθνική οδός, κτλ.)
  • ανοιχτοί ή κλειστοί χώροι
  • ουρές αναμονής ή συνύπαρξη με πλήθος
Το άγχος που προκαλείται από τον φόβο ότι δεν υπάρχει εύκολος τρόπος για να ξεφύγουν ή να ζητήσουν βοήθεια έχει σαν αποτέλεσμα να αναπτύσσεται ένα έντονο άγχος. Οι περισσότεροι άνθρωποι που έχουν αγοραφοβία, αυτή συνήθως έχει αναπτυχθεί μετά από μία ή περισσότερες κρίσεις πανικού, προκαλώντας το να φοβούνται μια άλλη επίθεση και να αποφεύγουν τον τόπο όπου αυτό συνέβη. Οι άνθρωποι με αγοραφοβία συχνά έχουν δυσκολία να αισθανθούν ασφάλεια σε οποιοδήποτε δημόσιο χώρο, ιδίως εκεί όπου το πλήθος συγκεντρώνεται. Μπορεί να αισθάνονται ότι χρειάζονται έναν σύντροφο, όπως ένα συγγενή ή φίλο, να τους συνοδεύσει. Οι φόβοι μπορεί να είναι τόσο συντριπτικοί που μπορεί να αισθάνονται ότι δεν μπορούν να αφήσουν το σπίτι τους. Η θεραπεία της αγοραφοβία μπορεί να είναι αρκετά δύσκολη, διότι συνήθως σημαίνει αντιμετώπιση των φόβων μας. Αλλά με αποτελεσματική λογοθεραπεία (ψυχοθεραπεία) και φάρμακα, μπορούν οι ασθενείς να ξεφύγουν από την παγίδα της αγοραφοβίας και να ζήσουν μια πιο ευχάριστη ζωή.

↑ Επιστροφή στην κορυφή της σελίδας

Κατάθλιψη

Η κατάθλιψη είναι η πιο διαδεδομένη ψυχική πάθηση στην εποχή μας, 15 - 20% ανεξαρτήτου ηλικίας και φύλου, και παρουσιάζεται σε ήπια, μέτρια και βαριά μορφή. Οι σύγχρονοι ρυθμοί ζωής, η κοινωνική αποξένωση και η έλλειψη ισχυρών οικογενειακών δεσμών είναι βασικοί παράγοντες που είτε δημιουργούν είτε εντείνουν μία τέτοια κατάσταση. Βασικότερο χαρακτηριστικό για την διαπίστωση καταθλιπτικών συμπτωμάτων είναι η γνωστική τριάδα:

  1. Αρνητικές σκέψεις για τον εαυτό του
  2. Αρνητικές σκέψεις για την κοινωνία και το κοινωνικό περιβάλλον
  3. Αρνητικές σκέψεις για το μέλλον
Ένας άνθρωπος που πάσχει από κατάθλιψη μπορεί να έχει και τα τρία αυτά χαρακτηριστικά ή ένα συνδυασμό αυτών. Τα βασικά συμπτώματα της νόσου είναι τα ακόλουθα αισθήματα:
  1. Κατωτερότητας (αίσθημα χαμηλής αυτοεκτίμησης – οι άλλοι είναι ανώτεροι από τον ίδιο)
  2. Λύπης (αίσθημα μελαγχολίας, που μπορεί να εκφραστεί με κλάματα, απομόνωση, διαταραχή στον ύπνο κλπ)
  3. Ενοχής (αίσθημα πως φταίει για όλα όσα συμβαίνουν και πως πρέπει να τιμωρηθεί)
  4. Εκνευρισμού (κάποιες φορές παρατηρείται επιθετικότητα, θυμός κλπ).
Σε πολύ σοβαρές μορφές κατάθλιψης μπορεί να υπάρξουν σκέψεις και πράξεις αυτοτιμωρίας, αυτοτραυματισμού, αυτοκτονικότητας ή αυτοκτονικού ιδεασμού καθώς και να παρατηρηθούν ψευδαισθήσεις. Η έγκαιρη διάγνωση της κατάθλιψης αποτελεί σημαντικό παράγοντα πρόληψης αυτών των οριακών και επικίνδυνων καταστάσεων και καθορίζει την αποτελεσματικότητα και την αποδοτικότητα των θεραπευτικών παρεμβάσεων.

↑ Επιστροφή στην κορυφή της σελίδας

Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή

Πρόκειται για πάθηση που εως τώρα εντασσόταν βάσει της αμερικανικής διαγνωστικής στις αγχώδεις διαταραχές. Πλέον κατατάσσεται σε μια ξεχωριστή κατηγορία διαταραχών που έχουν ως κοινό στοιχείο την ύπαρξη ιδεοληψιών ή/και ψυχαναγκασμών. Φυσικά η συσχέτιση με την παράμετρο της ύπαρξης υπερβολικού άγχους συνεχίζει και υπάρχει. Η ιδεοληψία είναι μια επαναλαμβανόμενη επίμονη σκέψη, εικόνα ή παρόρμηση που βιώνεται ως ανεπιθύμητη, απαράδεκτη, παράλογη και βασανιστική εισβολή στο νου του ασθενή. Ο ασθενής αναγνωρίζει ότι πρόκειται για υπερβολικό παράγωγο του μυαλού του. Το αποτέλεσμα της ιδεοληψίας είναι έντονο άγχος και δυσφορία καθώς και υιοθέτηση αντισταθμιστικών νοερών πράξεων και συμπεριφορών. Αυτές ονομάζονται ψυχαναγκασμοί και έχουν το στόχο να εμποδίσουν την εμφάνιση των ιδεοληψιών, συνήθως όμως μάταια. Πρέπει να τονιστεί ότι ιδεοληψίες μπορεί να εμφανίζονται στην πλειοψηφία των ανθρώπων και οι οποίες κατά το πλείστον περνάνε απαρατήρητες ή η εκτίμηση της σημασίας τους παραμένει σε φυσιολογικά πλαίσια. Η διαφοροποίηση της νοσηρής ιδεοληψίας έγκειται στη συχνότητα, την ποσότητα, την ένταση και τον τρόπο που αντιμετωπίζονται από τον ασθενή. Οι συχνότερες ιδεοληψίες είναι οι εξής:

  • Μόλυνσης
  • Ελέγχου
  • Συμμετρίας και ακρίβειας
  • Ταξινόμησης
  • Βιαιότητας
  • Κοινωνικά απαράδεκτης συμπεριφοράς (π.χ. σεξουαλικής φύσεως)
  • Θρησκείας
  • Παθολογικής αμφιβολίας
  • Αποθησαύρισης
Οι συχνότεροι ψυχαναγκασμοί είναι οι εξής:
  • Καθαριότητας
  • Ελέγχου
  • Ταξινόμησης
  • Αποθησαύρισης
  • Επανάληψης λέξεων ή πράξεων
  • Μετρήματος
Η ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή άγχους έχει συχνότητα περίπου 2,5% και παρόμοια αναλογία ανδρών/ γυναικών. Παρουσιάζει συχνή συννοσηρότητα με κατάθλιψη που μπορεί να φτάσει και >50%, με άλλες αγχώδεις διαταραχές και κατάχρηση αλκοόλ.

↑ Επιστροφή στην κορυφή της σελίδας

Γενικευμένη Διαταραχή Άγχους (ΓΔΑ)

Η ΓΔΑ χαρακτηρίζεται από παραπανήσιο, υπερβολικό άγχος και ανησυχία για καθημερινά γεγονότα της ζωής που δεν έχουν προφανείς λόγους για ανησυχία. Οι άνθρωποι με συμπτώματα γενικευμένης διαταραχή άγχους τείνουν να αναμένουν πάντα την καταστροφή και δεν μπορούν να σταματήσουν να ανησυχούν για την υγεία, τα χρήματα, την οικογένεια, την εργασία ή το σχολείο. Σε άτομα με ΓΔΑ, η ανησυχία είναι συχνά μη ρεαλιστική ή δυσανάλογη της κατάστασης. Η καθημερινή ζωή γίνεται μια διαρκής κατάσταση ανησυχίας, φόβου και τρόμου. Τελικά, το άγχος κυριαρχεί στη σκέψη του ατόμου και παρεμβάλλεται στην καθημερινή λειτουργία, συμπεριλαμβανομένης της εργασίας, του σχολείου, των κοινωνικών δραστηριοτήτων και σχέσεων. H ΓΔΑ μπορεί να περιλαμβάνει:

  • Yπερβολική, συνεχή ανησυχία και ένταση
  • Μη ρεαλιστική άποψη των προβλημάτων
  • Ανησυχία ή αίσθημα νευρικότητας
  • Ευερεθιστότητα
  • Μυϊκή ένταση
  • Πονοκεφάλους
  • Ιδρώτα
  • Δυσκολία συγκέντρωσης
  • Ναυτία
  • Κούραση
  • Υπνηλία
  • Τρόμο
  • Ευκολία ξαφνιάσματος/τρόμου
Επιπλέον, τα άτομα με ΓΔΑ έχουν συχνά άλλες διαταραχές άγχους (όπως διαταραχή πανικού ή φοβίες), ψυχαναγκαστική-καταναγκαστική διαταραχή, κλινική κατάθλιψη, ή πρόσθετα προβλήματα με ναρκωτικά ή κατάχρηση αλκοόλ.

↑ Επιστροφή στην κορυφή της σελίδας

Ψυχωσική Συνδρομή

Η ψυχωσική συνδρομή είναι μια χρόνια και σοβαρή ψυχική διαταραχή που επηρεάζει το πώς ένα άτομο σκέπτεται, αισθάνεται και συμπεριφέρεται. Οι άνθρωποι με ψυχωσική συνδρομή μπορεί να φαίνεται σαν να έχουν χάσει την επαφή με την πραγματικότητα. Παρά το γεγονός ότι η ψυχωσική συνδρομή δεν είναι τόσο κοινή όσο άλλες ψυχικές διαταραχές, τα συμπτώματα μπορεί να είναι παραλυτικά. Τα συμπτώματα της ψυχωσικής συνδρομής συνήθως αρχίζουν μεταξύ των ηλικιών 16 και 30. Σε σπάνιες περιπτώσεις, και τα παιδιά μπορούν να εμφανίσουν σχιζοφρένεια. Τα συμπτώματα της ψυχωσικής συνδρομής εμπίπτουν σε τρεις κατηγορίες: θετικά, αρνητικά, και γνωστικά:

  • "Θετικά" συμπτώματα είναι ψυχωσικές συμπεριφορές που δεν εμφανίζονται γενικά σε υγιείς ανθρώπους. Οι άνθρωποι με θετικά συμπτώματα μπορεί να «χάνουν την επαφή» με ορισμένες πτυχές της πραγματικότητας. Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν:
    • Ψευδαισθήσεις
    • Αυταπάτες
    • Διαταραχές της σκέψης (ασυνήθιστος ή δυσλειτουργικός τρόπος σκέψης)
    • Διαταραχές της κίνησης (σπασμώδεις κινήσεις του σώματος)
  • Τα "αρνητικά" συμπτώματα σχετίζονται με διαταραχές στα κανονικά συναισθήματα και συμπεριφορές. Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν:
    • Μειωμένη έκφραση των συναισθημάτων μέσω έκφρασης του προσώπου ή του τόνου της φωνής
    • Μειωμένα αισθήματα ευχαρίστησης στην καθημερινή ζωή
    • Δυσκολία έναρξης και εξάσκησης δραστηριοτήτων
    • Μείωση ομιλίας
  • Για ορισμένους ασθενείς, τα γνωστικά συμπτώματα της ψυχωσικής συνδρομής είναι ελαφρά, αλλά για τους άλλους, είναι πιο σοβαρά και οι ασθενείς μπορεί να παρατηρήσουν αλλαγές στη μνήμη τους ή σε άλλες πτυχές της σκέψης. Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν:
    • Κακή «εκτελεστική λειτουργία» (ή ικανότητα να κατανοούν τις πληροφορίες και να τις χρησιμοποιούν για τη λήψη αποφάσεων)
    • Πρόβλημα εστίασης ή προσοχής
    • Προβλήματα με την "εργαζόμενη μνήμη" (η δυνατότητα να χρησιμοποιούν τις πληροφορίες αυτές αμέσως μετά την εκμάθησή της)
Κλινικές μορφές :
  1. Παρανοειδής σχιζοφρένεια. Είναι η πλέον τυπική, συχνή και γνήσια μορφή σχιζοφρένειας. Στην κλινική της εικόνα επικρατούν διαταραχές του περιεχομένου της σκέψης υπό τη μορφή παραληρητικών ιδεών, διαταραχές της κατοχής της σκέψης και διαταραχές της αντίληψης, με συνηθέστερες τις ακουστικές ψευδαισθήσεις.
  2. Αποδιοργανωτική σχιζοφρένεια ή ηβηφρένεια. Ο χαρακτηρισμός υποδηλώνει την πρώιμη έναρξή της στην εφηβεία και την αποδιοργάνωση της δομής της σκέψης. Έχει κακή πρόγνωση.
  3. Κατατονική μορφή σχιζοφρένειας. Χαρακτηρίζεται από διαταραχή της βούλησης και από εναλλασσόμενο επίπεδο ψυχοκινητικής δραστηριότητας. Το κύριο σημείο είναι η κατατονική εμβροντησία. Στον αντίθετο πόλο είναι η κατατονική διέγερση.
  4. Αδιαφοροποίητη σχιζοφρένεια. Χαρακτηρίζεται από την παρουσία οποιουδήποτε συνδυασμού συμπτωμάτων, χωρίς να πληρούνται τα κριτήρια των προαναφερθεισών μορφών.
  5. Υπολειμματική μορφή σχιζοφρένειας. Αναφέρεται σε περιπτώσεις όπου υπάρχει στο ιστορικό του ασθενούς τουλάχιστον ένα σχιζοφρενικό επεισόδιο, αλλά στην παρούσα φάση κυριαρχούν τα αρνητικά συμπτώματα και απουσιάζουν ή είναι εξαιρετικά μειωμένης έντασης τα θετικά (π.χ. παραληρητικές ιδέες, ψευδαισθήσεις, αποδιοργανωμένη ομιλία ή συμπεριφορά)
↑ Επιστροφή στην κορυφή της σελίδας


Διαταραχές Μνήμης - Άνοια

Ως άνοια περιγράφεται μία ομάδα διαταραχών του εγκεφάλου που οδηγεί σε απώλεια της μνήμης, της πνευματικής λειτουργίας και των κοινωνικών δεξιοτήτων.
Είναι κλινικά σύνδρομα που οφείλονται σε εγκεφαλική πάθηση και καταστροφή των νευρώνων του εγκεφάλου. Αυτή συνήθως είναι χρόνια και προοδευτική και χαρακτηρίζεται από την έκπτωση πολλαπλών φλοιϊκών λειτουργιών του εγκεφάλου. Έτσι, οι ασθενείς που πάσχουν από κάποιο ανοϊκο σύνδρομο μπορεί να εμφανίσουν μειωμένη:

  • Mνήμη
  • Mάθηση
  • Κρίση
  • Προσανατολισμό στον τόπο και τον χρόνο
  • Αντίληψη
  • Συγκέντρωση
  • Λόγο
  • Αφηρημένη σκέψη
  • Ευπραξία
  • Επιτέλεση αριθμητικών πράξεων
Η προσωπικότητα του πάσχοντα σταδιακά αλλοιώνεται, παρουσιάζοντας συγκινησιακού ελέγχου διαταραχές και διαταραχές της κοινωνικής συμπεριφοράς, ικανές να προκαλέσουν σημαντική δυσχέρεια στις καθημερινές δραστηριότητες.
Κύριοι εκπρόσωποι των ανοϊκών συνδρόμων είναι:
  • Η ήπια γνωστική διαταραχή (έχει την καλύτερη πρόγνωση και μπορούν να γίνουν πολλές παρεμβάσεις από τον έμπειρο ιατρό)
  • Η Νόσος Alzheimer
  • Η Αγγειακή Άνοια
  • Η μετωποκροταφική Άνοια
  • Άνοια τύπου Lewy Body

↑ Επιστροφή στην κορυφή της σελίδας

Χάρτης - Ιατρείο